Een MIG-toortsliner vervangen is vaak de oplossing wanneer lasdraad schokkerig doorloopt, de draadaanvoer slipt of de boog onrustig wordt. De liner lijkt een klein onderdeel, maar bepaalt hoe soepel de draad vanaf de draadaanvoer naar het contacttip loopt. Zeker bij lange lastoortsen, aluminiumdraad of intensief gebruik kan vervuiling of slijtage snel merkbaar worden.
Een liner vervangen is geen ingewikkelde reparatie, zolang u de juiste maat, het juiste materiaal en de correcte werkwijze kiest. Een liner die te kort, te lang of verkeerd afgeknipt is, veroorzaakt juist nieuwe storingen. Neem daarom eerst de tijd om de oorzaak goed vast te stellen.
Wanneer moet u een MIG-toortsliner vervangen?
De liner is een slijtdeel. Metaalstof van lasdraad, vuil uit de werkplaats en slijtagedeeltjes hopen zich in de spiraal op. Bij staal- en gevulde draad gaat dat meestal geleidelijk. Bij aluminium is de kans op beschadiging groter, omdat de zachte draad sneller vastloopt of materiaal afgeeft in de geleiding.
Een slecht lopende draad hoeft niet altijd door de liner te komen. Controleer eerst of de draadspoel vrij draait, de aandrukrol goed staat ingesteld en de juiste aandrijfrol gemonteerd is. Ook een versleten contacttip, een scherpe knik in de toorts of een verkeerd ingesteld remmoment op de spoel geeft vergelijkbare klachten.
Vervanging ligt voor de hand als de draad niet constant loopt terwijl de aandrijving en contacttip in orde zijn. Andere duidelijke signalen zijn een krassend gevoel bij het handmatig doorvoeren van de draad, veel metaalstof bij de lineruitgang of terugkerende brandbacks in het contacttip. Bij een toorts die dagelijks wordt gebruikt, is preventief vervangen vaak goedkoper dan productieverlies door een storing tijdens laswerk.
De juiste liner kiezen voor uw MIG-toorts
Kies een liner altijd op basis van draadsoort, draaddiameter en toortslengte. De buitenzijde en aansluiting moeten bovendien passen bij het merk en type toorts. Een universele liner kan bruikbaar zijn, maar alleen als de aansluitingen en maatvoering overeenkomen. Controleer daarom de bestaande liner voordat u bestelt.
Voor staal, RVS en de meeste gevulde lasdraden wordt doorgaans een stalen spiraalliner gebruikt. Deze is slijtvast en geschikt voor hardere draadsoorten. RVS draad vraagt extra aandacht: gebruik bij voorkeur een RVS-liner of een liner die specifiek geschikt is voor RVS, zodat verontreiniging van het lasmateriaal wordt beperkt.
Aluminium en andere zachte draadsoorten vragen om een kunststof liner, vaak PTFE, teflon of polyamide genoemd. Een stalen spiraal geeft te veel weerstand en kan de draad beschadigen. Gebruik bij aluminium ook passende U-groef aandrijfrollen en een contacttip die geschikt is voor de draaddiameter. Bij langere toortsen kan een speciale koolstof- of grafietvoering helpen om de weerstand verder te verlagen.
De maat van de liner moet aansluiten op de gebruikte draad. Een liner voor 0,8 tot 1,0 mm draad is niet automatisch ideaal voor 1,2 mm draad, ook al past de draad erdoorheen. Te veel speling zorgt voor onrustige draadaanvoer. Een te nauwe liner verhoogt de weerstand en belast de aandrijfmotor en draadrollen onnodig.
MIG-toortsliner vervangen in de juiste volgorde
Schakel de lasmachine uit en koppel deze bij voorkeur los van de netspanning. Sluit de gastoevoer niet af als dat niet nodig is, maar voorkom dat de draad tijdens de werkzaamheden ongecontroleerd kan worden doorgevoerd. Leg de toorts zo recht mogelijk op een schone werkbank. Een geknikte toorts maakt het verwijderen en monteren van de liner lastiger.
Verwijder eerst de draadspoel of knip de draad vlak voor de aandrijfrollen af. Trek de resterende draad terug uit de toorts. Demonteer vervolgens het gasmondstuk en het contacttip. Bij veel toortsen moet ook de contacttiphouder of diffuser worden verwijderd om de liner goed vrij te maken.
Aan de machinezijde zit de liner meestal vast met een wartelmoer of aansluitmoer. Draai deze los en trek de oude liner rustig uit de toorts. Voelt dit zwaar, forceer dan niet. Controleer of de toorts ergens geknikt ligt en trek de liner recht naar buiten. Bekijk de oude liner direct: zwarte aanslag, metaalstof, beschadigde windingen of een afgeplatte kunststof voering bevestigen vaak de oorzaak van de storing.
Voer de nieuwe liner vanaf de machinezijde in. Houd de toorts tijdens het invoeren zo recht mogelijk. Bij een lange toorts helpt het om met twee personen te werken: één persoon houdt de toorts recht, de ander voert de liner zonder druk en zonder draaien in. Zodra de liner bij de toortshals aankomt, mag hij niet klemmen.
Zet de liner aan de machinezijde vast volgens de aansluiting van uw toorts. Knip of slijp hem pas daarna op lengte af. Dit is het punt waarop veel fouten ontstaan.
De liner nauwkeurig inkorten
Monteer eerst de contacttiphouder of diffuser, afhankelijk van uw toortstype. Laat de liner aan de voorzijde iets uitsteken en bepaal vervolgens de benodigde lengte volgens de constructie van de toorts. De liner moet tot tegen de juiste aanslag komen, zonder dat hij wordt samengedrukt wanneer de onderdelen worden vastgedraaid.
Een te korte liner laat een opening ontstaan tussen liner en contacttip. De draad kan daarin gaan zwabberen, waardoor de doorvoer instabiel wordt. Een te lange liner drukt zich op, veroorzaakt weerstand en kan de draad blokkeren. Knip een kunststof liner met een scherpe kniptang recht af. Een stalen spiraalliner kunt u met een geschikte zijkniptang of slijptol inkorten, maar verwijder daarna zorgvuldig alle scherpe bramen.
Maak na het inkorten de opening schoon. Blaas de liner desgewenst kort door met droge, schone perslucht. Gebruik geen olie of vet in de liner. Dat trekt stof aan en vervuilt de draad, wat de storing op termijn juist terugbrengt.
Controle na montage
Monteer contacttip en gasmondstuk weer en voer de lasdraad opnieuw door. Stel de aandrukrollen niet te strak in. De rollen moeten de draad betrouwbaar meenemen, maar mogen deze niet platdrukken. Een eenvoudige controle is de draad tegen een houten blok te laten lopen: de rollen moeten slippen voordat de draad zich hard opkrult of de toorts wordt belast.
Test vervolgens met de toorts zo recht mogelijk. De draad moet gelijkmatig en zonder pulseren uit het contacttip komen. Buig de toorts daarna rustig in verschillende posities. Kleine verandering in weerstand is normaal, maar de draadaanvoer mag niet haperen. Gebeurt dat wel, controleer dan opnieuw de linerlengte, de draadmaat en de routing van de toorts.
Bij aluminium is een korte proeflas extra verstandig. Let op of de draad stabiel aanvoert en of er geen vogelnes ontstaat bij de aandrijfrollen. Treedt dat wel op, verminder dan eerst de aandrukdruk en controleer of liner, rollen en contacttip allemaal voor aluminium en dezelfde draaddiameter geschikt zijn.
Praktische aandachtspunten uit de werkplaats
Blaas een stalen liner niet eindeloos schoon om vervanging uit te stellen. Perslucht haalt los vuil weg, maar herstelt geen beschadigde spiraal of ingesleten binnenkant. Als storingen terugkomen, is vervangen doorgaans de snelste keuze.
Gebruik ook geen contacttips als oplossing voor een probleem dat in de liner zit. Een contacttip slijt uiteraard, maar wanneer u meerdere tips kort achter elkaar vervangt, zit de oorzaak vaak in slechte draadaanvoer. Dat geldt zeker als de draad tijdens het lassen hoorbaar schokt of de lasspanning zichtbaar onrustig wordt.
Houd reserve liners, contacttips en geschikte aandrijfrollen op voorraad bij machines die dagelijks worden ingezet. Voor een onderhoudsploeg of constructiewerkplaats voorkomt dat stilstand op een ongunstig moment. Noteer bij voorkeur per machine welke toortslengte, draadmaat en lineruitvoering worden gebruikt. Zo bestelt u sneller het juiste slijtdeel en voorkomt u improvisatie met onderdelen die net niet passen.
Een goed gemonteerde liner merkt u nauwelijks: de draad loopt rustig, de toorts beweegt vrij en de boog blijft stabiel. Juist daarom verdient dit kleine onderdeel aandacht voordat een eenvoudige draadaanvoerklacht uitgroeit tot tijdverlies, afkeur of onnodige slijtage aan de lasmachine.